Wednesday, September 2, 2015

Ավետիք Իսահակյան. մեդիափաթեթ


Ռ. Զարյան <<Ավետիք Իսահակյանի մասին>> (<<Ընթերցարան -7, էջ 56>>)
Ավ. Իսահակյանի մասին պատմող ֆիլմեր
2

***
Մի մրահոն աղջիկ տեսա
Ռիալտոյի կամուրջին,
Հորդ մազերը - գետ գիշերվա,
Եվ հակինթներ՝ ականջին:

Աչքերը սև - արևներ սև,
Արևների պես անշեջ,
Գալարում էր մեջքը թեթև
Ծաղկանկար շալի մեջ:

Աչքս դիպավ աչքի բոցին,
Ու գլուխըս կախեցի.
Ժպտաց ժպտով առեղծվածի,
Հավերժական կանացի:

Միամիտ չեմ՝ հավատամ քեզ.
Տառապանքս փորձ ունի.-
Մի մրահոն կույս էր քեզ պես,
Կոտրեց սիրտս պատանի

Առաջադրանքներ
1.    Nayiri.com-ի օգնությամբ բացատրի՛ր հետևյալ բառերը՝ մրահոն, հակինթ, հորդ, անշեջ:
2.      Գրի՛ր հետևյալ բառերի հոմանիշները.
հորդ-
առեղծված-
հավերժական-
տառապանք-

3.      Ինչպիսի՞ն Է քնարական հերոսուհին ըստ բանաստեղծության:

4.      Բանաստեղծությունից դո՛ւրս բեր քնարական հերոսի կերպարը:

5.      Ո՞ր հերոսն է ավելի իրական և ամբողջական:

6.      Բացատրի՛ր.

Ժպտաց ժպտով առեղծվածի
Հավերժական կանացի...
7.      Ո՞ր պատկերն է ամենատեսանելին: Պատճառաբանի՛ր:
8.      Ի՞նչն է գերակշռում բանաստեղծության մեջ՝ շարժու՞մը, զգացու՞մը, գու՞յնը, թե՞...
9.      Կոտրված սիրտ արտահայտությամբ պատմություն հորինի՛ր:
1 .  Վերնագրի՛ր բանաստեղծությունը:
11.  Համացանցի միջոցով պարզի՛ր, թե որտեղ է գտնվում Ռիալտոյի կամուրջը:Կարող ես նաև այդ կամուրջի մասին տեղեկություններ գտնել և սովորել:
12.  Բանաստեղծության հիման վրա տեսանյութ կամ ռադիոնյութ պատրաստի՛ր:

Ռավեննայում
Արարատի ծեր կատարին
Դար է եկել, վայրկյանի պես,
Ու անցել:
Անհուն թվով կայծակների
Սուրն է բեկվել ադամանդին,
Ու անցել:
Մահախուճապ սերունդների 
Աչքն է դիպել լույս գագաթին,
Ու անցել:
Հերթը հիմա քոնն է մի պահ.
Դու էլ նայիր սեգ ճակատին,
Ու անցիր...
Առաջադրանքներ
1.    Nayiri.com-ի օգնությամբ բացատրի՛ր հետևյալ բառերը՝ անհուն, մահախուճապ, սեգ:
2.      Արարատի կատարն ինչպե՞ս է բնորոշված. դո՛ւրս գրիր և բացատրի՛ր բոլոր բնորոշումները:
3.      Բացատրի՛ր <<մահախուճապ>> մակդիրը:
4.      Ինչպե՞ս է Արարատը հակադրվում դարերին, կայծակներին, սերունդներին և յուրաքանչյուր մարդու:
5.      Քո կարծիքով ինչո՞ւ է բանաստեղծությունը կոչվում <<Ռավեննայում>>: Պատասխանդ պատճառաբանի՛ր:
6.      Բանաստեղծության հիման վրա տեսանյութ կամ ռադիոնյութպատրաստի՛ր:
7.      Նոր վերնագիր հորինի՛ր բանաստեղծության համար:
Սիրահար քամին
1.      Անծանոթ բառերը դո՛ւրս գրիր և nayiri.com-ի օգնությամբ բացատրի՛ր:
2.      Օգտվելով պատմվածքի պատկերներից՝ նկարագրի՛ր քամուն
·         ամուն 
·         արմավենուն
·         Նեղոսին
3.      Քամուն բնութագրի՛ր
·         ըստ քամու
·         ըստ արմավենու
4.       Քամուն՝
      ա) մեղադրի'ր  
      բ) արդարացրո'ւ
      գ) բնութագրի'ր
5.      Արմավենուն`
      ա) մեղադրի'ր  
      բ) արդարացրո՛ւ
      գ) բնութագրի՛ր 
6.      Ո՞ւմ կողմն է քո համակրանքը, ինչո՞ւ:
7.      Համացանցի օգնությամբ փորձի՛ր պարզել, թե ինչ է արձակ բանաստեղծությունը:
8.      Ինչո՞ւ է այս ստեղծագործությունը համարվում արձակ բանաստեղծություն:

Ով է ապրում
1.      Nayiri.com-ի օգնությամբ բացատրի՛ր հետևյալ բառերը՝ կռվազան, դրացի, դավ, ստվար, հարկավ, պաշարել, զետեղել, խորագիր, գիտակ, հյուղակ, հինավուրց,ցուպ, խորշոմել, մարտնչել, նժար, թշվառ, կեղեքել, ըմբոստանալ,հարստահարող, մարգարե, կարեկցել, ունայն, հետիոտն:
2.      Հետևյալ բառերը բաղադրիչների բաժանի՛ր
   Փառատենչ-
   հարկատու-
   ամրակուռ-
   լայնանիստ-
   տոհմանուն-
   զորապետ-
   մտահույզ-
  ջրազուրկ-
  ռազմակոչ-
  բարօրություն-

3.      Բացատրի՛ր հետևյալ հատվածները:

·         Ես գիտեմ այս մեռելաքաղաքի գործերը-մահի և կյանքի առևտուրը: Կյանքը իր ծնած ժամից գրավ է դրված մահի մոտ: Մահը խիստ և հզոր պարտատեր է:
·         Իրեն անձի համար ապրած օրերը նժարի մեջ կշիռք չունին, բարիք գործած օրերն են ապրած համարվում; Ուրիշի համար ապրողն է ապրում:

4.      Բնութագրի՛ր իշխանին:
5.      Համամի՞տ ես մարդկանց կյանքի գնահատման նման տարբերակի հետ: Պատասխանդ պատճառաբանի՛ր:
6.      Քո կարծիքով ո՞րն է ստեղծագործության գլխավոր ասելիքը (պատասխանդ ներկայացրո՛ւ 10-12 նախադասությամբ):
7.      Հետևյալ վերնագրերից մեկն ընտրի՛ր և պատմություն հորինի՛ր.
<<Կյանքը իր ծնած ժամից գրավ է դրված մահի մոտ>>
 <<Ուրիշի համար ապրողն է ապրում>> 
 Երգի հրապույրը                     
Մեզանից հազարավոր տարիներ առաջ, մեզնից շատ ու շատ հեռու՝ յոթ ծովերի մյուս ափում, կար մի աշխարհ: Այնտեղ ծաղիկներ կային, չքնաղ ու բյուրազան ծաղիկներ՝ թիթեռների պես փռված ու թրթռուն՝ ժայռերի ու դաշտերի վրա, և նրանց անուշ հոտով լցվել էին այդ աշխարհի սարերն ու ձորերը: Այնտեղ աղբյուրներ կային, պայծառ ու կարկաչուն աղբյուրներ՝ մանուկների պես, որ թռչկոտում էին քարից քար՝ ծաղիկները համբուրելով: Բայց այնտեղ մադիկ չար էին ու անգութ: Մի որբ ու աղքատ մանուկ էր ապրում այդ մարդկանց մեջ. գիշերը տեղ չուներ գլուխը դնելու և հաց չուներ ուտելու: Նա մենակ էր, ինչպես մի թռչուն՝ ամայի ժայռերի մեջ: Եվ նա մեծացավ բոլորի աչքի առջև՝ անտես ու անհայտ. կերակրվում էր դաշտի բույսերով և պատսպարվում էր անձավների մեջ: Բայց, բոլոր մարդկանցից ծածուկ, իր մատներով շոշափում էր ու զննում մարդկանց սրտերը և տեսնում էր, որ քարից էին այդ սրտերը՝ քար ու ապառաժից: Ու երբ պատանի դարձավ, թողեց այդ քարսիրտ աշխարհը և ճամփա ընկավ մի ուրիշ, մի լավ աշխարհ գտնելու համար: Հասավ մի ծովափ և երբ ափի ավազների վրա շրջում էր, տեսավ ցամաքին մի շա~տ գեղեցիկ, մի շողշողուն ձուկ՝ հոգեվարքի մեջ թալիկ-թալիկ տալիս: Պատանին գրկեց ձուկը և քնքշությամբ տարավ, բաց թողեց ծովի մեջ: Ձուկը երբ ուշքի եկավ, դարձավ-ասաց մարդու լեզվով.
- Բարի տղա, ինչ որ սիրտդ կուզե, ասա, ես կկատարեմ քո արած լավության փոխարեն:
Պատանին մի փոքր մտածելուց հետո ասաց.
- Ինձ այնպիսի մի հնար տուր, որ մարդու կրծքի տակ քարը իսկական սիրտ դարձնեմ:
- Դու սեր ես ուզում, հրաշալի տղա, շատ լավ, կտրիր ծովափի եղեգներից մեկը, սրինգ շինիր և գնա, մարդկանց մեջ երգիր: Եվ երբ տեսնես, որ նրանց աչքերը արցունքով լցվեցին, իմացիր, որ քարը սիրտ դարձավ: Այսպես խրատեց ձուկը և փաթաթվելով ալիքների հետ՝ սուզվեց ծովի խորքը: Պատանին իսկույն կտրեց եղեգնը, սրինգ շինեց և սուլեց: Այնպե՜ս քաղցր, այնպե՜ս հոգեգրավ դուրս հորդեցին հնչյունները սրնգի փողից, որ բոլոր թռչունները լուռ կեցան լսելու համար: Ապա շտապեց մարդկանց մոտ, մտավ մարդաշատ քաղաքը, կանգնեց հրապարակում և սրինգը նվագեց: Քնքուշ ու գեղեցիկ՝ ուղղակի սրտի խորքերից դուրս ցայտեցին դյութական, անուշ հնչյունները: Նա երգում էր արցունքով թրջած հացը աղքատների ու չարքաշների, ցուրտ, անտուն գիշերները մերկ տնանկների, նա երգում էր փակ դռներն ու քար սրտերը մարդկանց, անտեր, անտերունչ մենակությունը լքված որբերի: Եվ փռվեցին նրա երգերը հրապարակի վրա, մտան ամեն մի խրճիթ ու ապարանք, փշրեցին քարեղեն սրտերը: Ամեն մի սիրտ խայթվում էր իր անգթությամբ և բռնկվում էր ծովի չափ սիրով, որ ծովի պես հուզվում էր և ափերից դուրս թռչում: Եվ ամեն մի մարդ ուզում էր հրապարակ վազել, սիրով ու կարոտով գրկել մի ուրիշ անծանոթ մարդու, գրկել, համբուրել նրան և մեռնել նրա համար: Եվ ահա մարդիկ դուրս թռան տներից, վազեցին հրապարակ, շրջապատեցին պատանուն և առաջին անգամ նկատեցին, որ աղքատ է նա ու մենակ. գրկեցին ու համբուրեցին նրան և առաջին անգամ իրենց կյանքում վշտահար հեկեկացին
Այդ օրվանից աշխարհ եկավ Երգը, ու Երգի միջոցով հալվեցին քար սրտերը, և այդ օրվանից սերը վշտի հետ անբաժան բույն դրեց մարդկանց սրտերի մեջ
Նաև կարող եք լսել ստեղծագործության աուդիո տարբերակը։
Հարցեր և առաջադրանքներ
1. Ընտրի'ր փակագծում տրված բառերից մեկը և լրացրո՚ւ թերի մտքերը.
ա) «Երգի հրապույրը» ստեղծագործությունը հեքիաթ … (է, չէ), որովհետև
բՊատմվածք … (է, չէ), որովհետև ….
գԱռակ … (է, չէ), որովհետև ….

Օգնություն
Պատմվածքը գրականության պատմողական ժանրերից է, փոքր ծավալի արձակ ստեղծագործություն: Պատմվածքը ևս, ինչպես ցանկացած այլ ստեղծագործություն, կարող է ունենալ փոխաբերական իմաստ: Պատմվածքի սյուժեն հակում չունի դեպի արտասովորը, դեպքերն այնտեղ կատարվում են ավելի սովորական, հանդարտ ընթացքով:
Առակը  սովորաբար բաղկացած է լինում 2 մասից՝ սյուժեից և բարոյախոսությունից: Առակի հերոս կարող են լինել և մարդը, և կենդանին, և իրը, և բնության երևույթը:
Հեքիաթում  մարդիկ և դեպքերը պատկերվում են չափազանցված կամ այլաբանորեն, հաճախ էլ՝ հրաշապատում գծերով:
Հեքիաթներն առանձնանում են սեղմ, դիպուկ բնութագրումներով, երբեմն էլ ֆանտաստիկ ու գերբնական պատկերներով: Նրանք ունեն հատուկ սկիզբ ու վերջաբան:
2. Ցո՚ւյց տուր ստեղծագործության մեջ եղած հակադրությունները, որտեղ մի երևույթին, պատկերին հակադրվում է մյուսը:
3. Փորձի՚ր բացատրել   քար սիրտսերերգ  կապը ստեղծագործության մեջ: Ինչո՞վ են նրանք համադրվում կամ հակադրվում իրար:
4. Ո՞րն է ստեղծագործության մեջ արտահայտված գաղափարը:
5. Ինչպե՞ս է կապվում    ձկանը փրկելու տեսարանը    ստեղծագործության մեջ արտահայտված գաղափարի հետ:
6. Ո՞րն է  ձկանը փրկելու տեսարանի   անհրաժեշտությունը:
7. Դո'ւրս գրիր համեմատությունները և բացատրի՚ր:
Օգնություն

Համեմատությունը պատկերավորման այն միջոցն է, որ որևէ առարկա կամ երևույթ համեմատվում է ուրիշ առարկաների և երևույթների հետ, այն առավել պատկերավոր դարձնելու համար։ Օրինակ` Ամպերը հոգնած ուղտերի նման նոր են բարձրանում լեռան գլխից։
<<Այդ ոչինչը ես եմ>>
<<Ուշինարա>>
Այցելություն Ավ. Իսահակյանի տուն-թանգարան











No comments:

Post a Comment

Թատրոն-ճամփորդության հայտի ուսումնասիրություն

Ուսումնասիրությունն արվել է ըստ ուսումնական ճամփորդության կազմակերպման կարգի: Ուսումնասիրությունը կատարվել է ըստ այս ենթակ...